Kongruencja – (z łaciny congruere – schodzić się, zgadzać się) termin oznaczający zgodność, harmonię. W języku polskim dość dobrym i prostym jego zamiennikiem będzie słowo SPÓJNOŚĆ .
Nie bez powodu jednak używamy określenia kongruencja – w psychologii jest to bowiem nazwa bardzo ciekawego zjawiska.
Mówiąc krótko: aby osiągnąć stan spójności to, co myślisz i kim “jesteś wewnątrz” powinno odpowiadać temu, co przekazujesz swoim zachowaniem. Jeśli np. masz przekonanie, że należy zawsze mówić prawdę, a znajdziesz się w sytuacji, w której z różnych powodów zdecydujesz się użyć kłamstwa – możesz doświadczać poczucia niespójności. Wiąże się to zwykle z poczuciem dyskomfortu, stresu, frustracji. Jeśli takich sytuacji jest wiele, prowadzą one do ciągłego niepokoju, a w dalszej konsekwencji do poczucia cierpienia psychicznego.
Co robić w takiej sytuacji? Najpierw zadaj sobie pytanie: jakie są twoje wartości? Czy postępujesz zgodnie z nimi? Zdaj sobie sprawę, że nie jesteś w stanie zadowolić wszystkich wokół spełniając ich oczekiwania i jednocześnie zachowując konsekwencję, a co za tym idzie – spójność.
Ćwiczenie dla chętnych:
Na koniec dnia, leżąc już w łóżku zastanów się czy twoje myśli i zachowania tego dnia zgadzały się ze sobą. Czy to, co dziś robiłaś/robiłeś jest zgodne z twoimi przekonaniami? Następnie zastanów się jak się dziś czułaś/eś. Czy czujesz presję ze strony innych aby zachowywać się inaczej, niż sam/sama byś tego chciał/a? Pomyśl o tym, jak możesz zmienić swoje działania, aby stały się bardziej spójne z tym, kim jesteś, lub chcesz się stać.
Dla dociekliwych: więcej o kongruencji/spójności można dowiedzieć się z prac Carla Rogersa – amerykańskiego psychologa, jednego z twórców psychologii humanistycznej i psychoterapii skoncentrowanej na osobie.

